سیره عملی

سیره عملی (24)

سه شنبه, 11 خرداد 1400 06:35

خشم ات را قورت بده

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

یکی دیگر از محرماتی که باید سالک الی الله از آن دوری نماید غضب است که خود عامل دیگری است که انسان را وادار به غیبت می کند.
هنگامی که انسان از کسی ناراحت می شود برای اینکه شعله های کینۀ خود را خاموش کند و خشم خویش را فرونشاند مرتکب غیبت می گردد به گمان اینکه اگر حیثیت و آبروی خصم خود را ببرد دلش آرام خواهد گرفت، ولی غافل از اینکه غضب در این گونه موارد چه خطرها و زیانهایی به بار می آورد که دنیا و آخرت انسان را نابود می کند. اینک برخی از روایاتی را که درباره آثار سوء غضب رسیده است نقل می کنیم.

امیرمؤمنان علیه السلام فرمود:
ألغَضَبُ یُردی صاحِبَهُ وَ یُبدی مَعایِبَه.
خشم و غضب صاحبش را هلاک می کند و زشتیهایش را آشکار می سازد.

رسولخدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:
ألغَضَبُ یُفسِدُ الایمانَ کَما یُفسِد الخَلُّ العَسَلَ.
غضب ایمان را فاسد می کند همان گونه که سرکه عسل را تباه می سازد.

حضرت امام محمد باقر علیه السلام فرمود :
إنَّ هذَا الغَضَبَ جَمرَةٌ مِنَ الشَّیطانِ تُوقَدُ فی قَلبِ ابن ادَمَ، وَ إنَّ أحَدَکُم إذا غَضِبَ احمَرَّت عَیناهُ وَانتَفَخَت أوداجُهُ وَدَخَلَ الشَّیطانُ فیهِ فَاِذا خافَ أحَدُکُم ذلِکَ مِن نَفسِهِ فَلیَلزَمِ الأرضَ فَإنَّ رِجزَ الشَّیطانِ لَیَذهَبُ عَنهُ عِندَ ذلِکَ.
غضب پارۀ آتشی است از شیطان که در دل آدمی برافروخته می شود، و هرگاه یکی از شما خشمناک شود چشمهایش سرخ می گردد و رگهای گردنش باد می کند و شیطان در وجودش وارد می شود [و بر او مسلط می گردد]. پس، هرگاه یکی از شما از بروز این حالت بر خویش بترسید به زمین بچسبد، زیرا وسوسۀ شیطان در آن هنگام از او دور می شود [و احتمالاً چون آدمی از خاک است آنگاه که خاک نشین شود خاکی می شود و آرام می گیرد].

امام هشتم علیه السلام فرمود :
ألغَضَبُ مِفتاحُ کُلِّ شُرٍّ.
غضب کلید هر بدی است.

از آنجا که غضب کلید هر کار شر و ناروایی به شمار می رود اگر کسی خود را کنترل کند و خشمگین نشود از تمام فتنه ها و زیانها محفوظ می ماند، چنانکه در حدیثی آمده است:
قالَ رُجُلٌ لِلنَّبِیَّ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ الِهِ وَ سَلَّم: یا رَسُولَ اللهِ عَلِّمنی قالَ: اذهَب وَلا تَغضَب، فَقالَ الرَّجُلُ قَدِ اکتَفَیتُ بِذاکَ فَمَضی إلی أهلِهِ فَاِذاً بَینَ قَومِهِ حَربٌ قَد قامُوا صُفُوفاً وَ لَبِسُوا السِّلاحَ، فَلَمّا رَأی ذلِکَ لَبِسَ سِلاحَهُ ثُمَّ قامَ مَعَهُم، ثُمَّ ذَکَرَ قَولَ رَسُولِ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ الِهِ وَ سَلَّمَ لا تَغضَب، فَرَمَی السِّلاحَ ثُمَّ جاءَ یَمشی إلَی القَومِ الَّذین هُم عَدُوُّ قَومِهِ، فَقالَ: یا هؤُلاءِ ما کانَت لَکُم مِن جَراحَةٍ أو قَتلٍ أوضَربٍ لَیسَ فیهِ أثَرٌ فَعَلَیَّ فی مالی أنَا اوُفیکُمُوهُ، فَقالَ القَومُ: فَما کانَ فَهُو لَکُم نحن أولی بِذلِکَ مِنکُم ، قالَ فَاصطَلَحَ القَومُ، وَ ذَهَبَ الغَضَبَ.
امام صادق(ع) فرمود: مردی به پیامبر اکرم(ص) عرض کرد: یا رسول الله! چیزی به من بیاموز. فرمود: برو و غضب مکن. آنمرد گفت: همین [نصیحت] مرا بس است. هنگامی که به طرف قبیله خود رفت جنگی بین قبیله اش به پا شده بود که در برابر یکدیگر صف آرایی کرده و لباس جنگ پوشیده و آمادۀ نبرد بودند. او نیز لباس جنگ پوشید و در صف جنگجویان قرار گرفت، ناگهان سخن پیامبر را به یاد آورد که به او فرمود غضب مکن. سپس اسلحه را کنار گذاشت و نزد مردمی که دشمن قبیله اش بودند آمد و گفت: ای مردم! هرگونه جرح یا قتل و یا ضربۀ بی اثر [بدون جراحت] که برای شما حقی ایجاد کرده است و طایفۀ من باید غرامت آن را بپردازد، به عهدۀ من است و من خونبهای آن را به شما می پردازم. آنان گفتند ما نیز چیزی از شما نمی خواهیم و ما به عفو و گذشت سزاوارتریم و با یکدیگر صلح کردند.
خلاصه اینکه اگر انسان از کسی ناراحت می شود نباید به خاطر تشفّی دل خود غیبت کند و تهمت ناروا به طرف مقابل نسبت دهد، چون کسی که غضب می کند اگر ایمان نداشته باشد گناهان بزرگی را نیز انجام می دهد که امام باقر علیه السلام در ضمن حدیثی فرمود:
أیُّ شَیءٍ أشَدٌّ مِنَ الغَضَبِ؟ إنَّ الرُّجُلَ لَیَغضَبُ فَیَقتُلُ النَّفسَ الَّتی حَرَّمَ اللهُ وَ یَقذِفُ المُحصِنَةَ.
چه چیز از غضب سخت تر است؟ همانا مرد غضب می کند و در اثر آن مرتکب قتل نفسی که خدا حرام کرده است می شود و زن پاکدامن را متهم می سازد.

فرو بردن خشم بهترین راه علاج
همان گونه که در آثار سوءِ غضب گفتیم، خشم و غضب اگر کنترل نگردد چه بسا جنایتها و گناهانی را موجب شود که جبران آن غیر ممکن است. آنگاه که آتش خشم شعله می کشد انسان خشمگین به هر چیز متوسل می شود تا خشم خویش را فرو نشاند و عقدۀ دل بگشاید و این وسایل عبارت است از: دشنام، تهمت، غیبت، دروغ، افترا، توهین و تحقیر، ضرب و جرح و مانند آن. بدیهی است آن که با این گونه وسایل غضب خویش فرو نشاند آتش دوزخ را در وجود خود مشتعل ساخته است که در آن خواهد سوخت و نابود خواهد شد.
او گمان می کند که طرف مقابل را ناراحت کرده و خود آسوده خاطر است، ولی امیر مؤمنان علیه السلام می فرماید:
ألغَضَبُ نارٌ مُوقَدَةٌ مَن کَظَمَهُ أطفَأَها وَمَن أطلَقَهُ کانَ أوَّلَ مُحتَرِقٍ بِها.
غضب [همانند] آتش بر افروخته شده ای است که هر کس آن را فرو نشاند[و بر غضب خود مسلط شود] آن آتش را خاموش ساخته است و کسی که [جلوی] غضب خود را آزاد بگذارد [و آن را مهار نکند] اول کسی که در شعلۀ آن می سوزد خود اوست.
مولوی گوید:
چون زخشم آتش تو در دلها زدی مایۀ نار جهنم آمدی
آتشت اینجا چو آدم سوز بود آنچ از وی زاد مرد افروز بود
آتش تو قصد مردم می کند نار کزوی زادبر مردم زند
آن سخنهای چو مار و کژدمت مارو کژدم گشت و می گیرد دُمت
پس، انسان باید هنگام خشم و غضب خود را کنترل کند، سخنی بر خلاف نگوید، حیثیت و شخصیت افراد را به خطر نیندازد و از موقعیت و اعتبار آنان در نزد مردم نکاهد. این کار گرچه بسیار دشوار است اما کسی که تصمیم بگیرد می تواند بر نفس خود چیره شود و افسار خشم خود را مهار کند و راه آن ایمان و تقوای الهی است. کسی که خدا و روز قیامت را باور داشت و دل او به نور ایمان منوّر شد قادر خواهد بود با نور ایمان نار غضب را خاموش کند.
خشم تو خشم سعیر دوزخ است هین بکش این دوزخت را کاین فخ است
کشتن این نار نبود جز به نور نورک اطفارنا نحن الشکور
گر تو بی نوری کنی حلمی به دست آتشت زنده است و در خاکستر است
آن تکلف باشد و روپوش هین نا ر را نکشد بغیر نور دین
تا نبینی نور دین ایمن مباش کاتش پنهان شود یک روز فاش
رسولخدا صلی الله علیه و آله وسلّم فرمود:
مَن کَظَمَ غَیظاً وَ هُوَ یَقدِرُ عَلی أمضائِهِ حَشَا اللهُ قَلبَهُ أمناً وَ ایماناً یَومَ القِیامَةِ.
کسی که خشمی را فرو برد با اینکه می تواند آن را به کار بندد خداوند دل او را از آرامش و ایمان در روز قیامت پر می کند.
و فرمود:
ما مِن جُرعَةٍ یَتَجَرَّعُهَا الاِنسانُ أعظَمُ عِندَاللهِ مِن جُرعَةِ غَیظٍ فِی اللهِ.
هیچ جرعه ای انسان نمی نوشد که در نظر خدا از فرو نشاندن خشم در راه خدا بزرگتر باشد.
خلاصه اینکه یکی از انگیزه های غیبت غضب است؛ از این رو کسی که بر دیگری خشمناک می شود نباید به خاطر انتقامجویی و کینه توزی پشت سر او بدگویی کند که این خود گناه دیگری است.
امیرمؤمنان علیه السلام فرمود:
لا یَحمِلَنَّکَ الحَنقُ عَلیَ اقتِرافِ الإثمِ فَتَشفِیَ غَیظَکَ وَ تُسقِمَ دینَکَ .
خشم و غضب تو را به ارتکاب گناه وادار نکند، چرا که در نتیجه خشمت شفا می یابد ولی دینت بیمار می گردد.
و سرانجام کسانی که غضب وادار به غیبتشان کند جهنم است که رسول گرامی اسلام صلی الله علیه وآله وسلّم فرمود:
إنَّ لِجَهَنَّمَ باباً لا یَدخُلُ مِنه إلاَّ مَن شَفی غَیظَهُ بِمَعصِیَةِ اللهِ تَعالی.
یکی از درهای جهنم مخصوص کسانی است که خشم خود را فرو نمی نشانند مگر با معصیت خدای تعالی.
پس، هر گاه خشمگین شدی خدای قادر متعال را به یاد آر و شخصیت و کرامت انسانی خود و برادر دینی ات را در برابر خود مجسم کن و بی درنگ از محل حادثه دور شو و حال خود دگرگون کن: چنانچه ایستاده ای بر زمین بنشین و اگر نشسته ای از جای برخیز و چند گامی راه برو و استغفار کن و با ذکر خدا و لاحول گفتن قلبت را آرامش بخش و کمی بیندیش و از خداوند متعال کمک بخواه و به نماز و شکیبایی پناه ببر، که فرمود:
إستَعینُوا بالصَّبرِ وَالصَّلوةِ...
از نماز و صبر کمک بخواهید که خدا با صابران است....

نقطه های آغاز در اخلاق عملی
آیت الله محمّدرضا مهدوی کنی

آخرین ویرایش در سه شنبه, 11 خرداد 1400 06:41
سه شنبه, 28 ارديبهشت 1400 22:07

بگو چی میخوری تا بگم حالت چطوره؟

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

در روایات متعددی می خوانیم: یکی از شرایط استجابت دعا پرهیز از غذای حرام است؛ از جمله، در حدیثی آمده است که شخصی نزد پیامبر صلی الله علیه و آله آمد و عرض کرد:«احب ان یستجاب دعائی؛ دوست دارم دعای من مستجاب شود!» پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود:«طهر ما کلک و لاتدخل بطنک الحرام،غذای خود را پاک کن و از غذای حرام پرهیز نما»!

آخرین ویرایش در یکشنبه, 02 خرداد 1400 08:39
سه شنبه, 21 ارديبهشت 1400 02:50

ألغَضَبُ یُفسِدُ الایمانَ

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

غضب

یکی دیگر از محرماتی که باید سالک الی الله از آن دوری نماید غضب است که خود عامل دیگری است که انسان را وادار به غیبت می کند.

هنگامی که انسان از کسی ناراحت می شود برای اینکه شعله های کینۀ خود را خاموش کند و خشم خویش را فرونشاند مرتکب غیبت می گردد به گمان اینکه اگر حیثیت و آبروی خصم خود را ببرد دلش آرام خواهد گرفت، ولی غافل از اینکه غضب در این گونه موارد چه خطرها و زیانهایی به بار می آورد که دنیا و آخرت انسان را نابود می کند. اینک برخی از روایاتی را که درباره آثار سوء غضب رسیده است نقل می کنیم.

آخرین ویرایش در سه شنبه, 21 ارديبهشت 1400 02:56
سه شنبه, 21 ارديبهشت 1400 02:41

آیا شما حسودی؟

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

یکی دیگر از محرّمات (که خود نیز یکی از انگیزه های غیبت به شمار می رود) حسد است. شخص حسود به مقتضای حسادتی که دارد همواره درصدد عیب جویی و تحقیر محسود است و از این راه حس خودخواهی خویش را اشباع می کند.
کسی که با انگیزه (حسد) غیبت می کند گرفتار سه عذاب می شود: عذاب روحی در اثر حسادت، عذابی به خاطر گناه حسادت و عذابی دیگر از جهت گناه غیبت.
بنابراین، حسود در دنیا و آخرت خاسر و زیانکار است، چون غرض او از غیبت کردن از میان بردن طرف مقابل است اما در واقع خود را نابود می کند.

آخرین ویرایش در سه شنبه, 21 ارديبهشت 1400 02:49
سه شنبه, 21 ارديبهشت 1400 02:32

شما اهل مسخره کردن هستید؟

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

یکی دیگر از محرّمات (که از عوامل غیبت هم به شمار می رود) سخریّه و استهزاء است . این عامل گرچه خودنیز از عوامل و انگیزه های دیگر ناشی می شود که در جای خود قابل بررسی است ، ولی اینک بحث در اطراف قریبه غیبت (یعنی عواملی که بی واسطه در ارتکاب غیبت موثرند ) می باشد و شک نیست که سخریه و استهزا ء یکی از آن عوامل است که بسیاری از اوقات انسانهای ضعیف الایمان را وادار به غیبت می کند .

آخرین ویرایش در سه شنبه, 21 ارديبهشت 1400 02:40
سه شنبه, 21 ارديبهشت 1400 02:20

لحظات وداع با ماه مبارک رمضان

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

بسم الله الرحمن الرحیم

وداع، ای ماه رحمت خدا!

انسان به اندازه‌ای که به خدا معرفت داشته باشد، عظمت خدا را درک خواهد کرد.
و وقتی نعمت‌های خدا را شناخت، محبتی در دل او ایجاد خواهد شد.
بسیاری از رفتارهای انسان از روی عواطف و احساسات است که این احساس و عواطف به وسیله عقل کنترل می‌شود. می‌توان گفت که عقل کنترل‌کننده احساسات و عواطف انسانی است.
اما این را هم باید متذکر شد که عقل به تنهایی نمی‌تواند راه درست را تشخیص داده و گاهی ممکن است به خطا برود و از این رو است که عقل بیرونی یا پیامبر و حجت الهی راهنمای او می‌شوند و به کمک عقل درونی راه صحیح سعادت را به او نشان می‌دهند.
مانند دستورات و قوانین دین که چون بر اساس ساختار وجودی انسان نوشته شده است، بهترین مسیر را برای رسیدن به معبود واقعی انسان و رسیدن به کمال و سعادت انسان نشان می‌دهد.
و همه این‌ها عواملی است برای حرکت‌دادن انسان به سوی خوشبختی حقیقی.
یکی از این دستورات، امر خداوند به روزه‌گرفتن در ماه مبارک رمضان است. ماهی که چند روزی بیشتر از آن باقی نمانده است. اما همین چند روز نیز مغتنم است که خود را به کاروان نور برسانیم. کاروانی که به سمت و سوی سعادت حرکت می‌کند و حیف است که اگر تا کنون به آن نرسیده‌ایم، از آن جا بمانیم. که فرصت‌ها کوتاه و زمان در گذر است.
«تا که دستت می‌رسد شوکارگر
چون فتی از پای خواهی زد به سر»
آنان که از ماه‌های قبل برای رسیدن به ماه مبارک رمضان خود را مهیا کرده‌اند، آن‌ها که شب‌های ماه مبارک را شب‌زنده‌داری کرده‌اند و «الغوث، الغوث» خوانده‌اند، آن‌ها که می‌دانند میهمانی خدا به چه معناست، حال نیز در روزهای پایانی ماه مبارک در غم رفتن این ماه که همین یک‌بار بود و سال‌های قبل و بعد، ماه مبارک به گونه‌ای دیگر بوده و هست، مویه کرده و اشک‌ها می‌ریزند و وداع از این ماه برای‌شان دردناک است. همان‌طور که امام سجاد(علیه‌السلام) در دعای 45 صحیفه سجادیه، خطاب به ماه مبارک رمضان می‌فرماید: «فَنَحْنُ مُوَدِّعُوهُ وِدَاعَ مَنْ عَزَّ فِرَاقُهُ عَلَینَا، وَ غَمَّنَا وَ أَوْحَشَنَا انْصِرَافُهُ عَنَّا، وَ لَزِمَنَا لَهُ الذِّمَامُ الْمَحْفُوظُ، وَ الْحُرْمَةُ الْمَرْعِیةُ، وَ الْحَقُّ الْمَقْضِی، فَنَحْنُ قَائِلُونَ: السَّلَامُ عَلَیک یا شَهْرَ اللَّهِ الْأَکبَرَ، وَ یا عِیدَ أَوْلِیائِهِ. السَّلَامُ عَلَیک یا أَکرَمَ مَصْحُوبٍ مِنَ الْأَوْقَاتِ، وَ یا خَیرَ شَهْرٍ فِی الْأَیامِ وَ السَّاعَاتِ...؛ اینک آن را وداع می‌گوییم، وداع کسی که هجرانش بر ما غم‌انگیز است و رویگرداندنش ما را به‌ اندوه و وحشت دچار کرده و بر عهده ما پیمان ناگسستنی و حرمت در خور توجه و حق لازم دارد، به این خاطر می‌گوییم: سلام بر تو‌ ای بزرگ‌ترین ماه خدا و‌ ای عید عاشقان حق. سلام بر تو‌ ای کریم‌ترین همنشین از میان اوقات و‌ ای بهترین ماه در روزها و ساعات...»
و این وداع، حق‌شناسی از صاحب این ماه مبارک است که همه بندگان را به میهمانی خود دعوت کرده و هر شب ندا می‌دهد که «آیا کسی هست که بخواهد آمرزیده شود؟ آیا کسی هست که خواسته‌ای برای اجابت داشته باشد؟...»
و تو ای انسان حفظ کن این نعمت‌ها و فضل و کرم‌های بیشماری که خالق و ربّ تو در این ماه به تو عطا کرد.
و در وداع با این ماه مبارک، توجه کن به اینکه خدای متعال زمانی را نصیب تو کرد که شب‌هایی داشت افضل از هزار ماه. شب‌هایی که قرآن در آن نازل شد و به دلیل همین نزول قرآن است که خواست بندگانش طعم رحمتش را بیش از پیش بچشند و آن‌ها که معرفتی به حقایق این شب‌ها پیدا کرده‌اند را بنوشاند از رحمت بیکرانش.
و در پایان و در روز عید فطر، انسان‌هایی که قدر لحظات این ماه را دانسته‌اند و محفل انسی با خدای خود داشته‌اند را به فطرت پاک حقیقی‌شان بر‌گرداند که عید حقیقی غیر از این نیست.
«گذراندن ماه رمضان با عبادت، با روزه‌داری، با توسل و ذکر و خشوع و ورود در روز عید فطر، برای مؤمن یک عید به معنای حقیقی است. این عید از جنس جشن‌های مادی دنیوی نیست؛ این عیدِ رحمت خداست؛ این عیدِ مغفرت الهی است؛ این عیدِ شکر و سپاس مردمی است که موفق شده‌اند ماه رمضان را با عبادت حق و با ورود در ضیافت پُرشکوه الهی به سلامت و عافیت بگذرانند و در ماه رمضان در حد وسع و توان و امکان خود، از ذکر و دعا و توسل و خشوع و روزه و نماز بهره ببرند.» (خطبه‌ عید فطر، 13 آبان سال 1384)
و این عیدِ مسلمانانی است که پایان یک دوره‌ عبادت و ریاضت را با امید مغفرت و پاداش الهی به روز فطر رسانده‌اند.

برچسب‌ها:
#ماه_مبارک_رمضان
#شب‌زنده‌داری
#وداع_ماه_رمضان
#عید_فطر

آخرین ویرایش در سه شنبه, 21 ارديبهشت 1400 02:24
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

بسم الله الرحمن الرحیم حال که به ضرورت تفکر در هدف خلقت پی بردی و ساعتی اندیشیدی که هدف از خلقت و آفرینش تو چه بوده و خداوند برای چه تو را خلق کرده است؛ حال که سؤالاتی در این زمینه برایت پیش آمد؛ این را نیز بدان که هر شیء و موجودی زمانی آن چیز خواهد شد که تسلیم قوانین و ساختار خودش باشد؛ در غیر این صورت آن شیء، آن شیء نخواهد شد و چیز دیگری می‌شود.

آخرین ویرایش در چهارشنبه, 15 ارديبهشت 1400 22:34
چهارشنبه, 15 ارديبهشت 1400 22:21

شما چرا به این دنیا آمدید؟ ( وِیژه ماه مبارک رمضان)

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

بسم الله الرحمن الرحیم
هدف از آفرینش موجودات چیست؟ هدف از آفرینش و خلقت انسان چیست؟ چرا خداوند انسان را با آن همه پیچیدگی‌ها در جسم و روح و مرتبط با سایر مخلوقات آفرید؟ و...
به راستی خداوند چرا تو را خلق کرد؟ آیا تا کنون به این موضوع اندیشیده‌ای؟
آیا تاکنون به آفرینش خودت دقت کرده‌ای؟

آخرین ویرایش در چهارشنبه, 15 ارديبهشت 1400 22:37
پنج شنبه, 02 ارديبهشت 1400 16:20

گمشده ای به نام خود( وِیژه ماه مبارک رمضان)

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

بسم الله الرحمن الرحیم
در ماه مبارک رمضان، فرصت را مغتنم بدان.
خودت را به خودت ارزانی کن.
خودت را در خودت بشناس.
برای شناخت خودت به بیرون سفر نکن.
چند گامی به درون خودت برو و غور کن در لایه‌های پیچیده خودت.

آخرین ویرایش در پنج شنبه, 02 ارديبهشت 1400 16:39
یکشنبه, 29 فروردين 1400 10:46

بهترین فرصت برای توبه و استغفار( ماه مبارک رمضان)

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

نهمین نقطه از نقاط آغاز، توبه و استغفار است. وقتی که انسان در اثر غفلت و نادانی و یا طغیان غرایز حیوانی و هوای نفسانی دچار گناه شد باید بی درنگ خود را در معرض رحمت الهی قرار دهد و از او آمرزش بخواهد و با آب توبه و استغفار دل و جان خویش را شستشو دهد ، که سهل انگاری و امروز و فردا کردن در امر توبه خود گناه دیگر و دلیل بر طغیان مضاعف است.
از قرآن کریم استفاده می شود که توبه به دو شرط پذیرفته می شود:
- اینکه گناه در اثر جهل و نادانی واقع شده باشد نه با انگیزه کفر و طغیان.
- آنکه انسان پس از ارتکاب جرم بلافاصله پشیمان شده وهر چه زودتر توبه کند.
خداوند در این مورد می فرماید:
اِنَّمَا التَّوبَةُ عَلَی اللهِ لِلَّذینَ یَعمَلَون السُّوءَ بِجَهالَةٍ ثُمَّ یَتُوبُونَ مِن قَریبٍ فَاؤُلئِکَ یَتُوبُ اللهُ عَلَیهِم وَ کانَ اللهُ عَلیماً حَکیماً وَ لَیسَتِ التَّوبَةُ لِلَّذینَ یَعمَلوُنَ السَّیِّئاتِ حَتّی اِذا حَضَرَ اَحَدَهُمُ المَوتُ قالَ اِنّی تُبتُ الانَ وَلاَ الَّذینَ یَمُوتُونَ وَهُم کُفّارٌ اُولئِکَ اَعتَدنا لَهُم عَذاباً اَلیماً.

تنها توبۀ کسانی نزد خدا شایسته پذیرفتن است که از روی نادانی مرتکب گناه می شوند و بزودی توبه می کنند، که خدا به سوی آنها بر می گردد [و مورد لطف خدا واقع می شوند] و خدا دانا و حکیم است. اما آنان که به اعمال ناشایسته تا دم مر گ ادامه می دهند و آنگاه توبه می کنند، و آنها که در حال کفر از دنیا می روند، توبه بشان پذیرفته نخواهد شد و ما برای آنان عذاب دردناکی آماده کرده ایم.
هان ای برادر و ای خواهر مسلمان! تا دیر نشده توبه کن که وقت تنگ است. ببینید خداوند تعالی با چه لحنی با بندگان خد سخن می گوید:

اَلَم یَأنِ لِلَّذینَ امَنُوا اَن تَخشَعَ قُلُوبُهِم لِذِکرِ اللهِ وَ مَا نَزَلَ مِنَ الحَقِّ؟...
آیا وقت آن نرسیده است که مؤمنان دلهایشان به یاد خدا خاشع گردد و خود در برابر قرآن خاضع شوند؟
تو که می گویی که فردا ، این بدان که به هر روزی که می آید زمان
آن درخت بد جوان تر می شود وین کننده پیر و مضطر می شود
او جوان تر می شود تو پیرتر زود باش و روزگار خود مبر
سال بیگه گشت و وقت کشت نه جز سیه رویی و فعل زشت نه
عمر ضایع سعی باطل راه دور نفس کاهل دل سیه جان ناصبور
موی بر سر همچو بر ف از بیم مر گ جمله اعضا لرز لرزان همچو برگ
بیخهای خوی بد محکم شده قوت بر کندن آن کم شده
کرم در بیخ درخت تن فتاد بایدش بر کند و بر آتش نهاد
هین و هین ای راهرو بیگاه شد آفتاب عمر سوی چاه شد
هین مگو فردا که فرداها گذشت تا بکلی نگذرد ایام کشت

سرانجام توبه نکردن واصرار بر گناه
کسانی که از گناه پشیمان نیستند و در توبه کردن امروز و فردا می کنند سرانجامِ نافرجامی در پیش دارند.

از امام صادق علیه السلام منقول است:
کانَ أبی علیه السلام یَقوُلُ ما مِن شَیءٍ أفسَدَ لِلقَلبِ مِن خَطیئَةٍ إنَّ القَلبَ لَیُواقِعُ الخَطیئَةَ فَما تَزالُ بِهِ حَتّی تَغلِبَ عَلَیهِ فَیُصَیِّرُ أعلاهُ أسفَلَهُ.
پدرم [امام باقر] علیه السلام بارها می فرمود: هیچ چیز برای قلب زیانبارتر از گناه نیست؛ چه آنکه قلب با گناه می آمیزد و بر گناه اصرار می ورزد تا آنکه گناه بر قلب چیره می شود و سرانجام آن را وارونه می کند.
یعنی قلبی که به حسب طبع اولی چهره اش رو به خدا است تغییر قیافه می دهد و چهره اش زمینی می شود و سخن حق و موعظه در آن تأثیر نمی کند. و این همان راهی است که به فرمودۀ قرآن کریم پایانش کفر و تکذیب آیات خدا و استهزای حقایق آسمانی خواهد بود، که می فرماید:
ثُمَّ کانَ عاقِبَةَ الَّذینَ اَساؤُا السُّوای اَن کَذَّبُوا بِایاتِ اللهِ وَ کانُوا بِها یَستَهزِؤُنَ.
پس آنها که بد کردند [و در ارتکاب گناه اصرار ورزیدند] دچار عاقبتی بدتر شدند [و آن اینکه:] آیات خدا را تکذیب کرده و آنها را به استهزاء گرفتند.
و نیز از امام صادق علیه اسلام نقل شده است:
یَقُولُ اللهُ تَعالی: إنَّ أدنی ما أصنَعُ بِالعَبدِ إذا اثَرَ شَهوَتَهُ عَلی طاعَتی أن اُحَرِّمَهُ لَذیذَ مُناجاتی.
خداوند تعالی می فرماید: هنگامی که بنده من خاهشهای نفسانی خویش را بر طاعت من ترجیح دهد، کمترین کیفری که در حق او روا میدارم آن است که او را از لذت مناجات خودم محروم می سازم.
و در حدیث دیگر آمده است که امام صادق علیه السلام فرمود:
إنَّ الرَّجُلَ یُذنِبُ الذَّنبَ فَیُحرَمُ صَلوةَ اللَّیلَ وَ إنَّ العَمَلَ السَّیِّئی أسرَعُ فی صاحِبِهِ مِنَ السِّکّینِ فِی اللَّحمِ.
بی تردید، کسی که مرتکب گناه می شود در اثر آن از نماز شب محروم می گردد و بی شک سرعت تأثیر کار بد [در جهت قطع برکات معنوی] بیشتر است از سرعت تأثیر کارد بُرنده در قطع گوشت.
خدا نکند که کار انسان بدانجا بکشد که مُهر غفلت بر دل و گوشش نهاده و پردۀ تاریکی و ضلالت برچشمش کشیده شود و مصداق آیه کریمۀ "خَتَمَ اللهُ عَلی قُلُوبِهِم وَعَلی سَمعِهِم وَ عَلی اَبصارِهِم غِشاوَةٌ " گردد.
حال که ضرر و خطر گناه از دیدگاه قرآن کریم و اولیای دین علیهم السلام روشن شد روا نیست که انسان خردمند در رفع آثار شوم آن از صفحۀ دل درنگ کند که تردید دراینکار از عادات سفیهان و نابخردان است، زیرا گناه سمّ مهلکی است که اگر در رفع آثار آن هر چه زودتر اقدام نشود دیگر راه نجاتی باقی نمی ماند.
مگرنه این است که مر گ بی خبر می آید و ناگهان گریبانگیر آدمی می شود و حتی مهلت نفس کشید ن به انسان نمی دهد؟ و به فرموده قرآن:
فَلا یَستَطیعُونَ تَوصِیَةً وَلا اِلی اَهلِهِم یَرجِعُونَ.
چنان بغتتاً بر سرشان بتازد که نه مجال وصیت بیابند و نه فرصت بازگشت به خانه و کاشانه پیدا کنند.
چنانکه به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید:
وَ اَنذِرهُم یَومَ الحَسرَةِ اِذ قُضِیَ الاَمرُوهُم فی غَفلَةٍ....
[ای پیامبر!] بیم ده آنان را از روز حسرت، آنگاه که کار از کار گذشته و آنها در غفلت اند....
آنگاه گویند:
.... یا لَیتَنا نُرَدُّ وَلا نُکَذِّبَ بِایاتِ رَبِّنا وَ نَکُونَ مِن المُؤمنینَ.
... ای کاش ما را به دنیا باز گردانند تا [با این تنبّه و بیداری که برای ما پدید آمده دیگر] آیات خدا را تکذیب نکنیم و حقیقتاً ایمان بیاوریم.
ولی چه فایده که پشیمانی سودی ندارد و این آرزو، عملی نخواهد بود.

آخرین ویرایش در یکشنبه, 29 فروردين 1400 10:52
صفحه1 از2

ارتباط با ما

 آدرس : تهران، میدان انقلاب، خیابان کارگر جنوبی، پایین‌تر از چهارراه لشکر، روبروی دانشگاه علامه طباطبایی (یا پمپ بنزین) کوچه شهید علی غیاثوند قیصری- بن بست آریا- پلاک 6 - زنگ سوم
مدیریت: 02155377676 - 09911135529
ایمیل: info@osveh.org ساعت کاری موسسه: شنبه تا چهارشنبه 8 الی 16

تماس با واحدهای اسوه

02155390120
02155482025
واحد وام، داخلی   1
واحد فرهنگی و ازدواج، داخلی   2
واحد رفاهی و خدماتی، داخلی   4

شبکه های اجتماعی اسوه

logo-samandehi

whatsapp telegram instagram baleh
Fatima Co