یکشنبه, 29 خرداد 1401 09:17

توانمندی خانواده در پیشگیری از انحرافات اجتماعی(قسمت آخر) مطلب ویژه

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

(بسم الله الرحمن الرحیم)
     توانمندی خانواده در پیشگیری از انحرافات اجتماعی(قسمت آخر)

به علاوه استفاده از ابزار زور و قدرت در تربیت فرزندان و بروز رفتار مقتدرانه در ارتباط با اعضای خانواده، جهت پیشگیری از انحراف آنان، به دلیل اظهار توقعی فراتر از توان و ظرفیت آنها در بعضی موارد، فرد را در مقابل كارهای مقدور هم، بی تفاوت و بدون انگیزه نموده و زمینه طغیان او را فراهم می‏كند.
چنانكه پیامبر گرامی اسلام(صلی الله علیه و آله و سلم) می‏فرماید:رحم الله من اعان ولده علی بره، قال قلت كیف یعینه علی بره؟ قال یقبل میسوره و یتجاوز عن معسوره و لایرهقه و لایخرق به
خدا رحمت كند كسی را كه در نیكو كاری و نیكی به فرزندش كمك كند، سؤال شد چگونه می‏تواند در این مورد كمك كند؟ فرمود: آنچه در توانایی كودك است، از او بپذیرد و آنچه انجام دادنش برای كودك طاقت فرسا می‏باشد، از او نخواهد و او را به گناه و طغیان و كارهای احمقانه وادار نكند.
بنابراین لازم است كه به جای استفاده از قدرت و تحكّم، از ابزار عواطف و احساسات استفاده نمود، زیرا ابراز عواطف و احساسات از سوی مادر در نخستین روزهای زندگی كودك، نقش مؤثری در سلامت روانی و جسمی كودك ایفا می‏كند
به طوری كه «مطابق تحقیقات «ولف واشپیتز»، در صورتی كه كودك به طور مستمر، عشق و علاقه مادر را دریافت نكند، حتی واكنش‏ها‏ی بسیار طبیعی عاطفی نیز به موقع بروز نمی‏كند.
برای مثال در فاصله سنی سه تا شش ماهگی واكنش طبیعی خنده در كودك ظاهر می‏شود، اما اگر فعالیت‏ها‏ی مادرانه ناكافی باشد، این واكنش طبیعی نیز بروز نمی‏كند. تحقیقات «مارگارت دیبل» نشان می‏دهد كه واكنش كودكان نسبت به توجه ناكافی مادر، به صورت پریدگی رنگ، از دست دادن شادابی طبیعی، تنفس نامنظم و حتی ناراحتی‏ها‏ی معده و روده و اسهال و استفراغ در كودك ظاهر می‏شود، با توجه به این تحقیقات، كودك باید در یك دوره طولانی، محبت مادرانه كافی و با ثبات را تجربه كند. تظاهر به رفتار مادرانه كافی نیست. كودك نیاز به دریافت محبت واقعی و عمیق مادر یا جانشین مادر دارد تا بتواند مراحل رشد را به طور طبیعی طی كند یا عشق و علاقه خود را به او ابراز نماید.
شیوه كنترل مدار
یكی دیگر از ابعاد وجودی انسان، رفتار یا كنش است. رفتار در یك معنای عام، شامل همه حركات و سكنات فرد است. دین، برای بهنجار كردن رفتار انسان‏ها، محدودیت‏ها‏یی را در نظر گرفته و در قالب احكام پنجگانه (واجب، حرام، مستحب، مكروه و مباح) قواعد این رفتارها را تعیین كرده است.
بنابراین گرچه دین اسلام به جهت در نظر گرفتن دیگر ابعاد وجودی انسان، وجود تعلیم و آموزش را لازم می‏داند و ارضای درست عواطف و احساسات انسانی را از طریق ایجاد روابط عاطفی ضروری می‏شمارد، اما هیچگاه نگرش تك بعدی به انسان ندارد، از این رو نظارت و كنترل را نیز برای رفتار انسان لازم دانسته و دامنه كنترل را بسیار توسعه داده و از بهترین و بیشترین ابزارها استفاده كرده است؛به طوری كه خداوند را ناظر به تمام اعمال و رفتار انسان‏ها می‏داند و هیچ عملی را از حیطه علم او خارج نمی‏داند. قرآن كریم می‏فرماید:(هو معكم این ما كنتم و الله بما تعملون بصیر)
هر كجا باشید او با شماست و خداوند به هر چه انجام می‏دهید، بیناست. همچنین حضرت علی (علیه السلام) در نهج البلاغه در این رابطه می‏فرمایند:(خداوند از صدای نعره حیوانات وحشی در دل كوه‏ها و بیابان‏ها و گناهان بندگان در خلوتگاه‏ها‏ و آمد و شد ماهیان در دریاهای ژرف و پیدایش امواج در اثر تندبادها، آگاه است).
بر این اساس، این جمله مشهور گفته شده است كه: عالم محضر خداست، در محضر خدا گناه نكنید.
در راستای نظارت خداوند، بخشی از نظارت متوجه حاكمان و دولتمردان قرار گرفته است تا هم دامان خود را از رفتارهای نادرست نـگاه دارند و هم دیگـران را از رفتـارهـای ناشـایست و ناصواب برحذر دارند.
این توصیه در نهج البلاغه به ویژه در نامه‏ها‏ی حضرت به مسئولین و استانداران خویش مشاهده می‏شود. بخش دیگر این نظارت و كنترل متوجه آحاد مردم در رابطه با دیگران، معطوف به اعضای خانواده و والدین است تا جایی كه وقتی این آیه نازل شد: یا ایها الذین آمنوا قوا انفسكم و اهلیكم نارا؛ای كسانی كه ایمان آورده اید خود و خانواده خود را از آتش جهنم باز دارید.
جابر ابن عبدالله انصاری از پیامبر گرامی اسلام(صل الله علیه و آله و سلم) پرسیدند: یا رسول الله! ما به وظیفه خود واقفیم كه باید با انجام واجبات و ترك محرمات، خود را از آتش جهنم نگهداریم، ولی نمی‏دانیم كه چگونه اهل بیت خود را از آن عذاب بازداریم؟ پیامبر فرمودند: با سه وظیفـه ای كه برای شمـا مشخص می‏كنـم: دعوت به خیر؛ امر به معروف؛ نهی از منكر.
یعنی پدر نسبت به فرزندان و همسر و مادر نسبت به همسر و فرزندان خویش دعوت به خیر داشته باشد و آنها را به انجام كارهای خوب و شایسته عادت دهند كه این امر می‏تواند در پیشگیری اعضای خانواده از انحراف تأثیر شایانی داشته باشد.
این روایت نشان می‏دهد كه مسئله امر به معروف و نهی از منكر به عنوان دو ابزار اساسی كنترل، از مسئله دعوت به خیر متمایز است و والدین وظیفه دارند كه علاوه بر دعوت به كار خیر و ارشاد به آن، در مواردی هم با جدیت و قاطعیت بیشتری فرزند را به سمت انجام كارهای خوب سوق داده و مانع انجار رفتارهای انحرافی او شوند.
بنابراین از جمله وظایف والدین در امر پیشگیری این است كه بر اعمال و رفتار فرزندان نظارت داشته و آنها را برای رفتن به مجالس و مراسم مذهبی تشویق و ترغیب نمایند و از رفتن به محیط‏های آلوده و ارتباط با افراد منحرف و بزهكار برحذر دارند.
زیرا نقش تخریبی ارتباط با این دسته از افراد و حضور در مجالس آنها به قدری است كه حضرت علی(علیه السلام) در این ارتباط می‏فرمایند:(مجالسة اهل الهوی منساة للایمان و محضرة للشیطان)
«همنشینی با هواپرستان ایمان را به دست فراموشی می‏سپارد و شیطان را حاضر می‏كند.»
بنابراین دین اسلام با توجه به ابعاد مختلف نفس انسان، دستورالعمل جامعی را تنظیم نموده است تا به نیازهای انسان در تمامی این ابعاد پاسخ گوید و از این طریق بر روشنایی عقل و خرد انسان بیفزاید، عواطف و احساسات انسان در حد معقول سیراب كند و هم رفتار و عمل بهنجار را در فرد بروز دهد. بدین ترتیب انسان می تواند با انجام تعـالیـم دینـی به نتیجـه ای مطلـوب در امـر پیشگیـری از انحـرافـات اجتماعی دست یابد.

 

گردآورنده:زینب قاری
منبع:سایت تبیان

تعداد بازدیدکنندگان 76 نفر آخرین ویرایش در یکشنبه, 29 خرداد 1401 09:21

نظرات (0)

0 از 5 براساس 0 رای
هنوز نظری ارسال نشده است

  1. بهتر است نام و نظر خود را فارسی تایپ کنید ( برای انتشار سریع نظر یا افزودن فایل پیوست، باید وارد حساب کاربری خود شوید )
Rate this post:
پیوست (0 / 3)
انتشار موقعیت
کد تصویری را وارد کنید

ارتباط با ما

 آدرس : تهران، میدان انقلاب، خیابان کارگر جنوبی، پایین‌تر از چهارراه لشکر، روبروی دانشگاه علامه طباطبایی (یا پمپ بنزین) کوچه شهید علی غیاثوند قیصری- بن بست آریا- پلاک 6 - زنگ سوم
مدیریت: 02155377676 - 09911135529
ایمیل: info@osveh.org ساعت کاری موسسه: شنبه تا چهارشنبه 8 الی 16

تماس با واحدهای اسوه

02155390120
02155482025
واحد وام، داخلی   1
واحد فرهنگی و ازدواج، داخلی   2
واحد رفاهی و خدماتی، داخلی   4

شبکه های اجتماعی اسوه

logo-samandehi

whatsapp telegram instagram baleh
Fatima Co